Adematelier

Een lopende tekst (lange zinnen achter elkaar) opbreken in voordrachtsregels op natuurlijke pauzepunten?

Versies (0) snapshots bewaren bij wijzigingen

Spreektempo

Geavanceerde instellingen

De volgende waarden bepalen hoe pauzes worden meegerekend in de geschatte voordrachtsduur. Voor de meeste voordragers volstaan de standaardwaarden.

Korte pauze (ms) Lange pauze (ms) Stilte (ms) Strofebreuk extra (ms)

Exporteren

RTF opent in Word, Pages of LibreOffice met alle kleuren intact. HTML kun je via "Afdrukken" naar PDF opslaan.

Hulp

Overzicht

De Adempuntenmarker is een hulpmiddel om voordrachtsteksten — gedichten, spoken word, monologen — te annoteren met pauzes, klemtonen, dynamiek en regel-aansluitingen. Je werkt in twee hoofdmodi:

Bewerken — tekst plakken of typen, markeringen plaatsen.
Voordracht — de geannoteerde versie lezen, oefenen of opvoeren met klok.

Alles wordt lokaal in je browser bewaard. Geen account, geen cloud, geen serverkant — open de pagina opnieuw en je werk staat er nog.

Pauzes plaatsen

Tussen woorden zit een dunne klikbare zone. Klik om een pauze te plaatsen, klik nogmaals om door de types te cyclen:

· korte adempauze — even ademen, fractie van een seconde.
— lange adempauze — duidelijk wachten, ademen, dan verder.
‖ stilte — géén ademhaling, een dramatisch moment van niets. Vooral voor spoken word en monoloog.

Cyclus: één klik kort, twee lang, drie stilte, vier weg. Voor toetsenbord-gebruikers: navigeer met pijltjes, dan , of [ voor kort, . of ] voor lang, / of s voor stilte, Delete om weg te halen.

Klemtonen plaatsen

Klemtonen zijn nadrukken op een woord. In de Klemtonen-modus klik je op een woord:

klemtoon — duidelijk gemarkeerd in voordracht.
sterke klemtoon — extra nadruk, alsof je het woord losgooit.

Cyclus: klemtoon → sterk → weg. Sneltoetsen: k voor klemtoon, Shift+K voor sterk.

Passages

Een passage loopt van het ene woord tot het andere en geeft een instructie voor die hele woordreeks. Drie soorten:

Volume — zachter of luider gedurende de passage.
Tempo — langzamer of sneller spreken.
Register — toonhoogte hoger of lager.

Hoe plaatsen: kies eerst een type bovenaan (de knop wordt actief). Klik dan op het startwoord — dat krijgt een streepje. Klik op het eindwoord — de passage is klaar en je ziet een gekleurde balk onder de woordreeks. Het type blijft actief zodat je meerdere passages van hetzelfde soort kunt zetten zonder telkens terug naar de toolbar.

Onder het paneel staat een lijst van bestaande passages met verwijder-knoppen.

Aansluitingen tussen regels

In de Pauzes-modus staat aan het einde van elke regel een vaag pijltje ↩. Klik om aan te zetten — het pijltje wordt groen ↩. Dat betekent: lees deze regel en de volgende in één adem door, zonder regel-pauze.

Vooral nuttig bij enjambement (een zin die over de regelafbreking doorloopt). De aansluiting voorkomt dat je per ongeluk een pauze inlast waar de zin juist doorlopen moet.

Voordracht-modi

Drie submodi met verschillend doel:

Doorlezen — de hele tekst op scherm met alle markeringen zichtbaar. Voor de finale check, voor printen, voor delen.
Oefenen — één regel tegelijk groot in beeld, doorklikken met de muis of Spatie/→. Met optionele tikkende metronoom (Web Audio) en visueel knipperend bolletje voor het tempo. Geen klok, geen druk.
Voordracht — als Oefenen, plus een meelopende klok rechtsboven. Groen, oranje vanaf 90% van de geschatte tijd, rood bij overschrijden. De klok kun je uitzetten als je liever zonder optreedt.

De geschatte tijd wordt berekend uit het spreektempo (instelbaar via presets) plus de pauzes. Na een voordracht-ronde toont Doorlezen het verschil tussen geschat en werkelijk. Onder 10% afwijking heet "strakke timing".

Versies — snapshots van je werk

Onder de bewerker staat een uitklap "Versies". De tool maakt automatisch snapshots bij belangrijke momenten: eerste keer tekst invoeren (label "Origineel — eerste invoer", vastgepind met ★), bij wisselen naar Voordracht, en bij elke export. Je kunt ook met de hand een versie bewaren met je eigen naam.

Vastgepinde versies (★) blijven altijd staan. Andere worden na 12 stuks automatisch opgeruimd van oud naar nieuw.

Wat je hier vooral aan hebt: als je een typo corrigeert en tegen je intuïtie in een aantal pauzes verloren gaat (de slimme uitlijning is niet perfect), kun je altijd terug. En als je tijdens repetitie de regelafbraak anders maakt dan in je publicatie-versie, kun je beide naast elkaar bewaren.

Export — wat is welk formaat?

RTF (.rtf) — opent in Word, Pages of LibreOffice met alle kleuren. Goed voor wie het document wil bewerken in een tekstverwerker, of wil printen met opmaak.
HTML — standalone webpagina met inline styling. Goed voor delen via mail of opnemen in een website. Kan via "Afdrukken" in de browser worden opgeslagen als PDF.
Tekst (.txt) — platte tekst met inline markers (*woord* voor klemtoon, **woord** voor sterk, [zachter: ... ] voor passages). Voor archivering of voor wie alleen de instructies wil zonder opmaak.
Afdrukken — direct printen in een grootletter-versie met ruime regelafstand, geschikt voor papieren voordracht.

Suggesties op basis van interpunctie

In de Pauzes-modus en de Tekst-modus zit een knop "Stel ... voor". Klik erop en de tool plaatst pauzes (of een nieuwe regelafbraak) op basis van de leestekens in je tekst:

Komma (,) of puntkomma (;) → korte pauze
Punt (.), vraagteken (?), uitroepteken (!), dubbele punt (:) → lange pauze
Em-dash (—) of streep (–) → korte pauze
Ellipsis (… of ...) → lange pauze

Het is een schot voor de boeg. De tool maakt eerst een snapshot voordat ze iets verandert, dus je kunt altijd terug via Versies. En de heuristiek is bewust eenvoudig — voor spoken word, geweld of stiltes wil je ze handmatig anders zetten. Klemtonen worden niet voorgesteld omdat dat een goed begrip van metrum en betekenis vraagt; die laat ik aan jou over.

Tekstbreedte

Naast de hulpknop staat een keuze tussen drie tekstbreedtes. De keuze wordt per tekst onthouden, dus elke tekst kan zijn eigen weergave hebben:

smal (880px) — geschikt voor poëzie en korte regels.
ruim (1180px) — geschikt voor proza, monologen of speeches met langere zinnen.
vol (volledige breedte) — voor wie maximaal scherm wil benutten, bv. bij brede laptop- of monitor-schermen.

Bij het printen wordt automatisch de pagina-breedte gebruikt, ongeacht de schermkeuze.

Sneltoetsen overzicht

Pauzes-modus
`←` `→` `↑` `↓`	cursor verplaatsen
`,` / `[`	korte pauze
`.` / `]`	lange pauze
`/` / `s`	stilte
`Delete` / `Backspace`	pauze weg
Klemtonen-modus
`k`	klemtoon
`Shift`+`K`	sterke klemtoon
`Delete`	klemtoon weg
Voordracht (Oefenen / Voordracht)
`Spatie` / `→`	volgende regel (of start)
`←`	vorige regel
`Esc`	stoppen

Easter egg

Probeer eens driedubbel te klikken op het versienummer onderaan.

Spreektempo

Exporteren

Regelafbraak-voorstel

De hartslag