Welkom in het souterrain
Boven je hoofd liggen de kamers van Het Verborgen Tekstmuseum: schrijfwerkplaatsen voor dichtvormen van haiku tot sonnet, van lipogram tot villanelle. Elke kamer werkt op dezelfde manier — wie er één kent, kent ze allemaal. Hieronder loopt de suppoost de vaste onderdelen met je langs. En onthoud het belangrijkste huisreglement: er is geen fout. De werkplaatsen controleren de vorm, maar jij beslist. Elk vlaggetje is een aanwijzing, geen verbod.
De fase-balk
Bovenin elke werkplaats hangt deze balk: de zeven fasen van het schrijfproces. De werkplaatsen zijn gebouwd voor de fase Drukschrijven — de eerste versie eruit krijgen, zonder terugkijken. De balk herinnert je eraan dat een gedicht niet in één fase ontstaat: vóór het schrijven komt aanloop en inspiratie, erna rust, revisie en polijstwerk. Beweeg met je muis over de fasen voor een korte omschrijving.
Schrijven met begeleiding
Onder of naast de invoervelden staan kleine aanwijzingen in dit lettertype: welke regel rijmt waarop, waar een herhaling hoort, hoeveel lettergrepen er verwacht worden. Ze begeleiden, ze dwingen niet.
- Lettergreepteller
- Naast elke regel telt een badge de lettergrepen mee. De teller schat door klinkergroepen te herkennen (aa, eu, ij en ook één gelden als één klank). Hij zit er soms naast — bij afkortingen, leenwoorden of namen. Klik dan op het getal om het zelf te corrigeren; zodra je de regel weer wijzigt, telt hij opnieuw automatisch.
- Rijmcontrole
- Regels die op elkaar horen te rijmen krijgen dezelfde letter (a, b, c…). De werkplaats vergelijkt de eindklanken en kleurt de badge groen bij een match. Halfrijm of bewust niet-rijmen? Prima — het vlaggetje wijst, jij weegt.
- Refreinregels
- In vormen met terugkerende regels (rondeau, triolet, villanelle, refrein, terzanelle,
specular) worden herhalingen automatisch meegeschreven zodra je de bronregel typt. Maar je
mag afwijken: bewerk de herhaalde regel gerust. De werkplaats markeert de afwijking met
↺ ≠en bewaart jóuw versie — menig dichter varieert zijn refrein met opzet. - Kies je variant
- Sommige vormen hebben meerdere gedaanten: een rijmschema, een richting, een register, een lengte. Bovenin de werkbalk staat dan een keuzemenu waarmee je de variant instelt. De aanwijzingen en controles passen zich automatisch aan je keuze aan.
Bewaren & je archief
- Automatisch bewaren
- Staat standaard aan: terwijl je typt wordt je werk stil bewaard. Liever zelf beslissen? Zet de schakelaar uit en gebruik de bewaarknop.
- Het archief
- Elke werkplaats heeft een eigen archief waarin je meerdere gedichten kunt bewaren en terugvinden — via de titelkeuze of archieflijst bovenin. Als je terugkomt, ligt je laatst bewerkte gedicht klaar.
- Een reeks binnen één gedicht
- Sommige vormen lenen zich voor een reeks — een aantal haiku's of kwatrijnen achter elkaar, bijvoorbeeld. Daar staat een “+ toevoegen”-knop waarmee je een nieuwe eenheid aan hetzelfde gedicht toevoegt. Dat is iets anders dan het archief: het archief bewaart aparte gedichten naast elkaar, de reeks bouwt één gedicht in meerdere stappen op.
- Waar staat mijn werk?
- In je eigen browser (localStorage), niet op een server. Dat betekent: privé, maar ook per apparaat en per browser. Wissel je van computer of browser, gebruik dan de migratiekamer om je werk te verhuizen. En maak voor de zekerheid af en toe een back-up via de exporteerknop — die zit in elke werkplaats.
Werken met andermans woorden
Een enkele kamer schrijft niet met lege regels, maar met materiaal dat je zelf aandraagt: een regel die je ergens tegenkwam, een zin uit een gedicht dat je bewondert. In die werkplaatsen staat een bronnenkast waarin je dat materiaal verzamelt, mét de bron erbij. Vermeld die bron altijd — de werkplaats bouwt ’m automatisch mee in je gedicht, maar het invullen is aan jou. De eer voor het geleende materiaal blijft bij de oorspronkelijke maker; alleen wat jij ermee doet, is van jou.
Licht & donker
Rechtsboven in elke kamer hangt een knopje (☽/☀) om tussen de lichte en donkere zaalverlichting te wisselen. Je keuze geldt meteen voor het hele museum en wordt onthouden.
De weg vinden
Alle kamers bereik je via de plattegrond — drie vleugels, meer dan vijftig kamers. Vanuit elke werkplaats brengt de pijl linksboven je er weer heen. Weet je niet waar te beginnen? De Haikuhut en de Elfjeseetzaal zijn kleine kamers met korte vormen: mooi om het museum te leren kennen.
Nog vragen?
De suppoost is een geduldige lezer maar geen prater. Voor alles daarbuiten: automatischepiloot.nl.